Versnellingen
De keuze voor het juiste versnellingssysteem heeft veel invloed op hoe een fiets rijdt, schakelt en onderhouden moet worden. Bij Snel Fietsen bouwen we fietsen met verschillende systemen, afhankelijk van het gebruik, de wensen en de manier waarop iemand fietst.
Er is niet één systeem dat voor iedereen het beste is. Een derailleurversnelling is licht, efficiënt en sportief. Een Shimano Alfine naaf is onderhoudsvriendelijk en comfortabel voor dagelijks gebruik. Een Rohloff versnellingsnaaf is zeer duurzaam en bijzonder geschikt voor lange afstanden, woon-werkverkeer en fietsvakanties.
Op deze pagina leggen we de belangrijkste verschillen uit.
Shimano Alfine 8 of 11 versnellingsnaaf
Een Shimano Alfine 8 of 11 is een versnellingsnaaf die in het achterwiel wordt gemonteerd. De naaf heeft 8 of 11 interne versnellingen. Het basisprincipe lijkt op de vertrouwde drieversnellingsnaaf, maar de uitvoering staat technisch op een veel hoger niveau. Door de nauwkeurige tandwielen, lagers en smering loopt een Shimano Alfine naaf soepel en betrouwbaar. De versnellingen schakelen direct en zijn mooi verdeeld. De stappen tussen de versnellingen zijn wel groter dan bij een derailleursysteem. Dat betekent dat je iets minder kleine tussenstapjes hebt, maar wel profiteert van een gesloten en onderhoudsvriendelijk systeem. De Shimano Alfine 8 en 11 zijn vooral ontwikkeld voor woon-werkfietsen, toerfietsen en fietsen waarbij betrouwbaarheid en weinig onderhoud belangrijk zijn.
Rijden met Shimano Alfine
Bij een fiets met Shimano Alfine zit het gewicht vooral in het achterwiel. De naaf is niet extreem veel zwaarder dan de onderdelen van een derailleurfiets, maar het gewicht zit meer geconcentreerd op één plek. Wanneer je met de fiets loopt, kan het lijken alsof de ketting of riem iets met het wiel mee wil draaien. Dat komt door de afdichting tussen tandwiel en naaf. Tijdens het fietsen heb je daar nauwelijks last van. Na het inrijden wordt dit effect meestal minder. Een groot voordeel van Alfine is dat je ook bij stilstand kunt schakelen. Je kunt dus voor het stoplicht alvast naar een lichte versnelling schakelen en daarna ontspannen wegrijden. In de lage versnellingen kan de naaf hoorbaar zijn. Vooral bij fietsen met grote aluminium buizen kan dat geluid sterker naar voren komen dan bij fietsen met dunwandige stalen buizen. Ook na enkele duizenden kilometers zal een Alfine naaf in de lage versnellingen nooit helemaal stil worden. Dat hoort bij dit type versnellingsnaaf.
Onderhoud van Shimano Alfine
De Shimano Alfine 8 of 11 naaf is gevuld met speciale olie. Deze olie moet periodiek worden ververst, meestal jaarlijks of na ongeveer 5.000 kilometer. Daarnaast is de schakelkabel een bewegend onderdeel. Die zal op termijn vervangen moeten worden. Bij een open ketting slijten onderdelen sneller dan bij een fiets met kettingkast of riemaandrijving.
Ketting- of riemspanning bij Alfine
Een derailleur heeft een eigen kettingspanner. Bij een versnellingsnaaf is dat anders. Dan moet de ketting of riem op een andere manier op spanning worden gehouden.
Dat kan op verschillende manieren:
- met een losse kettingspanner
- door de naaf in horizontale padsleuven naar achteren te trekken
- met een excentrische trapas
- met verschuifbare achterpadden
Een losse kettingspanner geeft iets meer wrijving, maar vraagt weinig aandacht. Bij horizontale padsleuven wordt het wiel naar achteren geplaatst om de ketting of riem op spanning te brengen. Een excentrische trapas verplaatst juist het voortandwiel iets. Bij verschuifbare achterpadden kan het achterwiel worden uitgenomen zonder telkens opnieuw de ketting of riem te hoeven spannen. Onze Snel fietsen kunnen op verschillende manieren met een Shimano Alfine 8 of 11 versnellingsnaaf worden opgebouwd. In onze winkels bespreken we graag welke uitvoering past bij jouw gebruik, wensen, ervaring en budget.
Derailleur versnellingssysteem
Een derailleurversnelling is een open schakelsysteem waarbij de ketting tijdens het fietsen van het ene tandwiel naar het andere wordt geleid. Om te kunnen schakelen, moet de ketting in beweging zijn. Op het achterwiel kunnen meerdere tandwielen gemonteerd zijn. Aan de voorzijde kunnen één, twee of drie tandwielen op het crankstel zitten. De onderdelen die de ketting verplaatsen, noemen we derailleurs. Derailleurversnellingen worden veel gebruikt op toerfietsen, trekkingfietsen, racefietsen en mountainbikes. Vooral recreatieve en sportieve fietsers kiezen vaak voor dit systeem.
Rijden met een derailleurversnelling
Het grote voordeel van een derailleurversnelling is de combinatie van laag gewicht, lage weerstand en veel keuze in versnellingen. De stappen tussen de versnellingen zijn meestal klein. Daardoor kun je onderweg heel precies de versnelling kiezen die past bij je tempo, terrein en trapritme. Bij lange tochten, heuvelachtig terrein of fietsvakanties met bagage is dat prettig. Ook racefietsers en mountainbikers waarderen de directe, lichte en nauwkeurige werking van een derailleur. Een derailleur heeft minder interne wrijving dan een versnellingsnaaf. Daardoor wordt meer trapenergie omgezet in snelheid en voelt de fiets lichter rollend aan. Omdat het een open systeem is, zijn onderhoud en afstelling goed toegankelijk. Daar staat tegenover dat het systeem ook gevoeliger is voor vuil, regen, pekel en slijtage.
Voordelen van een derailleurversnelling
- Veel versnellingen en ruime keuze voor verschillende omstandigheden
- Kleine stappen tussen de versnellingen
- Lage weerstand
- Lager gewicht
- Goed toegankelijk voor onderhoud en afstelling
- Zeer geschikt voor sportief gebruik, toertochten en fietsvakanties
Aandachtspunten van een derailleurversnelling
- Onderhoudsgevoeliger, vooral in de winter
- Gevoeliger voor vuil, regen en pekel
- Niet alle versnellingen worden in de praktijk even vaak gebruikt
- Schakelen kan alleen goed wanneer de ketting in beweging is
Rohloff 14 versnellingsnaaf
Een Rohloff versnellingsnaaf is een hoogwaardige naaf met 14 interne versnellingen. De naaf wordt in het achterwiel gemonteerd. Het basisprincipe lijkt op een gewone versnellingsnaaf, maar technisch staat Rohloff op een zeer hoog niveau. De 14 versnellingen zijn gelijkmatig verdeeld in stappen van ongeveer 14%. Dat is fijner dan een eenvoudige drieversnellingsnaaf, maar minder fijnmazig dan de kleine stapjes van een derailleursysteem. De Rohloff naaf is oorspronkelijk ontwikkeld voor onderhoudsarme mountainbikes. In de praktijk wordt deze naaf vooral gebruikt op woon-werkfietsen, toerfietsen en vakantiefietsen. Dat is logisch, want Rohloff staat bekend om betrouwbaarheid, duurzaamheid en een lange levensduur. De naaf wordt meestal bediend met een draaigreep. Voor fietsen met een racestuur zijn er alternatieve oplossingen mogelijk. De indexering zit in de naaf zelf. Daardoor kan de naaf niet gaan doortrappen omdat de afstelling van de shifter net iets verloopt. De aanschafprijs van Rohloff ligt hoog. Daar staat tegenover dat het onderhoud beperkt is en dat de naaf zeer lang mee kan gaan. 100.000 kilometer is geen uitzondering. Een Rohloff naaf kan zelfs worden meegenomen naar een volgende fiets.
Rijden met Rohloff
Net als bij andere versnellingsnaven zit het gewicht vooral in het achterwiel. De Rohloff naaf is niet veel zwaarder dan de totale aandrijving van een derailleurfiets, maar het gewicht is meer geconcentreerd aan de achterkant. Ook bij Rohloff kan de ketting of riem bij het lopen met de fiets iets met het wiel mee willen draaien. Tijdens het fietsen merk je daar weinig van. Naarmate de naaf verder inloopt, wordt dit effect minder. Schakelen gaat eenvoudig en kan ook bij stilstand. Dat is handig in stadsverkeer, bij verkeerslichten of wanneer je onverwacht moet stoppen. Je draait de shifter naar een lichtere versnelling en rijdt ontspannen weer weg. In sommige versnellingen is een Rohloff naaf hoorbaar. Vooral in de lagere versnellingen kan er meer geluid uit de naaf komen. Na de inloopperiode van ongeveer 1.500 kilometer wordt de naaf soepeler, maar volledig stil wordt hij niet. Dat hoort bij dit type versnellingsnaaf. Wanneer er weinig onderhoud wordt uitgevoerd, kunnen de shifter en schakelkabels zwaarder gaan lopen. Goed onderhoud blijft dus belangrijk, ook bij een onderhoudsarm systeem.
Onderhoud van Rohloff
De Rohloff naaf is gevuld met speciale olie. Deze olie moet jaarlijks of na ongeveer 5.000 kilometer worden ververst. De schakelkabels zijn bewegende onderdelen en zullen op termijn vervangen moeten worden. Het interne schakelkabeltje in de naaf gaat volgens de conservatieve opgave van de fabrikant ongeveer 10.000 kilometer mee, vaak langer. Er zijn uitvoeringen met een externe schakelbox. Deze is verplicht bij schijfremmen en maakt montage op veel verschillende frames mogelijk. De externe schakelbox kan eenvoudig van de naaf worden losgenomen. Afstellen zoals bij een derailleur is niet nodig. De klikmomenten zitten in de naaf zelf. Als de kabelspanning niet optimaal is, kan het hooguit gebeuren dat je aan het einde van het bereik een versnelling minder goed haalt.
Ketting- of riemspanning bij Rohloff
Ook bij Rohloff moet de ketting of riem op de juiste spanning worden gehouden. Dat kan op verschillende manieren:
- met een losse kettingspanner
- via horizontale padsleuven
- met een excentrische trapas
- met verschuifbare achterpadden
Een losse kettingspanner geeft iets meer wrijving, maar is praktisch en vraagt weinig aandacht. Bij horizontale padsleuven wordt de naaf naar achteren getrokken om de ketting of riem te spannen. Rohloff beveelt hierbij vaak een uitvoering met asmoeren aan. Een excentrische trapas verplaatst het voortandwiel iets, zodat de ketting of riem op spanning komt zonder het achterwiel te verplaatsen. Verschuifbare achterpadden zijn een mooie oplossing omdat het wiel kan worden verwijderd zonder de spanning opnieuw volledig af te stellen. Onze Snel fietsen kunnen op verschillende manieren met een Rohloff versnellingsnaaf worden opgebouwd. In onze vestigingen bespreken we graag welke uitvoering het beste past bij jouw gebruik, wensen, ervaring en budget.
Welke versnelling past bij jou?
De beste keuze hangt af van hoe je fietst.
Een derailleurversnelling past goed bij fietsers die licht, sportief en efficiënt willen rijden. Dit systeem biedt veel versnellingen, kleine stapjes en een directe rijervaring. Wel vraagt het meer onderhoud.
Shimano Alfine is een goede keuze voor wie een comfortabele, onderhoudsvriendelijke fiets zoekt voor dagelijks gebruik, woon-werkverkeer en toertochten. De naaf is overzichtelijk, betrouwbaar en goed te combineren met kettingkast of riemaandrijving.
Rohloff is de meest duurzame en hoogwaardige keuze voor intensief gebruik, lange afstanden en fietsvakanties. De aanschafprijs is hoger, maar daar krijg je een zeer robuust systeem voor terug dat jarenlang mee kan gaan.
Bij Snel Fietsen bouwen we elke fiets op basis van jouw wensen. Daarom kijken we niet alleen naar het aantal versnellingen, maar vooral naar jouw manier van fietsen. Zo komen we samen tot een systeem dat echt bij je past.


